František Kupka

Z Pragi do ziemi ojczystej

Republika Czeska, kraj o bogatej historii i tradycjach, może szczycić się wieloma rodakami, których nazwiska są powszechnie znane. Do ich grona należy malarz światowej sławy, prekursor malarstwa abstrakcyjnego, František Kupka. Pozwólcie Państwo, że zaprezentujemy miejsca związane z jego życiem i twórczością.

František Kupka urodził się w 1871 roku w Opočnie, ale młodość spędził w pobliskiej Dobrušce. Swój talent artystyczny ujawnił już w dzieciństwie. Po wstawiennictwie mecenasa Josefa Archleba rozpoczął w Jaroměřu przygotowania do studiów na Akademii Sztuk Pięknych w Pradze. Po studiach krótko mieszkał w Wiedniu, skąd w 1895 roku wyjechał do Paryża, gdzie zaczął pracować jako rysownik, karykaturzysta i ilustrator. W 1912 roku w Jesiennym Salonie w Paryżu wystawił obrazy Dvojbarevná fuga (Dwukolorowa fuga) i Teplá chromatika (Ciepła chromatyka). Swą miłość do ojczyzny najpełniej wyraził w czasie pierwszej wojny światowej, kiedy to pomagał w organizowaniu legii czechosłowackiej we Francji. W 1920 roku poznał przemysłowca Henryka Waldesa, który został jego mecenasem i głównym kolekcjonerem jego obrazów. František Kupka zmarł w Puteaux pod Paryżem dnia 24 czerwca 1957 roku. Jego twórczość kształtowała się stopniowo od opisowego realizmu poprzez wpływy wygasających wtedy tendencji malarskich po abstrakcję jako końcową formę jego prac. Pierwsze dzieła Kupki znajdują się w zbiorach Muzeum Krajoznawczego (Vlastivědné muzeum) w Dobrušce, a obrazy z okresu jego szczytowej twórczości – w czołowych galeriach świata. W Czechach należą do nich Galeria Narodowa w Pradze oraz Sovovy mlýny w praskiej Kampie.